Banner

Van boerenmedewerker naar ondernemer op je 49ste

11 oktober 2018 | Door:  Annemiek Pelle

Achttien jaar lang werkt Frans de Graaf in loondienst bij een melkveehouder. Nooit met het idee om nog eens voor zichzelf te beginnen. Wel met de stille hoop dat die kans zich héél misschien nog eens voordoet. Want oom Arie Roest, waar hij al van jongs af aan over de vloer komt, heeft immers geen opvolger. Maar over bedrijfsopvolging gaat het nooit tussen oom en neef. Totdat oom Arie in 2010 voor een forse investering staat. Of Frans medevennoot wil worden. Als Arie er in 2022 definitief mee stopt, staat hij dan – op dat moment 49 jaar oud – alsnog aan het hoofd van een melkveebedrijf met honderd koeien.

Dit artikel is verschenen in relatiemagazine Mens in Bedrijf. Bekijk hier alle publicaties van ons magazine.



De zon doet haar best op een vroege zomerdag aan de Achthovenerweg in Leiderdorp, pal aan de rustig kabbelende Oude Rijn. In de wei werken de zwartbonte Holsteiners aan de jaarproductie van 900.000 liter melk. En aan de keukentafel vertellen Arie Roest en Frans de Graaf over een bedrijfsopvolging waar nooit over gesproken werd, maar die er altijd aan zat te komen. “Als kleine jongen kwam ik hier elke woensdagmiddag, oom Arie helpen”, zegt Frans. “Mijn vader was geen boer, maar hij zat wel in de bedrijfsverzorging. Ook ik wilde graag verder in de sector. Het is de omgang met dieren, het werk dat het afwisselend maakt. Machtig mooi vind ik dat. Na de middelbare school ben ik naar de agrarische school gegaan. En daarna ging ik bij een melkveehouder werken.

Pachtland overnemen

Ondertussen bouwde Arie Roest een paar kilometer verderop het melkveebedrijf waar zijn vader ooit met  ‘36 of 37’ koeien begon, verder uit. “Rond 2010 kreeg ik een mooie kans om pachtland over te nemen. Ik was onderhand vijftig-plus. Dat was voor mij het moment om na te gaan denken over mijn toekomst. Moet ik het doen of niet? Aan de andere kant: een te-koop-bord langs de weg leek mij over een paar jaar ook niks. Ik wilde nog een tijdje blijven boeren. Maar als ik het nou eens met neef Frans zou kunnen voortzetten?”

Uitbreiding van de stal

Die kans pakte Frans met twee handen aan, “Al heb ik het er nog wel met een paar mensen over gehad”. De extra grond kwam er, en daarmee een uitbreiding in koeien. Bij zijn intrede in de maatschap Rijngraaf in 2011 stond de teller op zestig koeien. Frans: “In het ondernemingsplan zijn we uitgegaan van 120 koeien, op basis van de grondgebondenheid van 47 hectare en de voedervoorziening. Daar hadden we toen ook melkquotum voor. Zo was het bedrijf optimaal in balans. Daarom hebben we geïnvesteerd in een uitbreiding van de stal, in 2016.” Maar de overheid trekt zich niets aan van het ideaalplaatje van oom en neef. Het fosfaatreductieplan is een streep door de rekening. Frans: “Dan heb je net je nieuwe stal vol en moet je weer terug naar honderd koeien. We zijn flink geraakt door de politiek. Je zorgt ervoor dat je alles goed voor elkaar hebt en dan is het heel zuur als je twintig beesten weg moet doen”, kijkt Frans terug.

Inmiddels gaat de maatschap – Arie (60), Frans en Ria, de zus van Arie die als ‘stille’ maat over de schouders meekijkt – het achtste jaar van samenwerking in. Een samenwerking die ondanks het generatieverschil naar tevredenheid loopt, van beide kanten. Frans tegen Arie: “Al vind jij weleens dat ik te makkelijk met dingen ben. Met melken bijvoorbeeld.” Arie tegen Frans: “Wat wil je ook. Ik ben dertig jaar lang in m’n eentje boer geweest. Dan krijg je een eigen kijk op zaken.

Overstap andere accountant

Twee jaar terug kwam er ook een andere accountant: Alfa. Arie: “We hadden er één die niet helemaal thuis was in de melkveehouderij. Alfa is dat wel. Het is prettig als je niet elke keer hoeft uit te leggen aan je accountant hoe het zit met fosfaat. Elk kwartaal komt Alfa langs om de cijfers door te nemen.”

Verandering

De Achthovenerweg ligt erbij alsof er al jaren niets veranderd boeren die nog melken teruggelopen van vijftien naar drie.” En lachend: “Ik heb er ook een aandeel in gehad, want van een paar heb ik het bedrijf overgenomen.” Straks is hij de volgende die stopt, al gaat het bedrijf verder. “Dat is over een jaar of vier, hebben we afgesproken. Dat wordt een tijd waarin we er nog hard aan gaan trekken. Ik wil het bedrijf overdragen met heel goede cijfers, zodat er toekomst in zit voor Frans.”

BAS Melkvee Plus

Met de komst van Alfa twee jaar terug deed ook BAS Melkvee Plus zijn intrede, met technische en financiële stuurkengetallen voor het optimaliseren van de bedrijfsvoering. Frans: “Natuurlijk zijn die kwartaalcijfers heel waardevol. We sturen er ook op. Het is centenwerk in de melkveehouderij.  Eén cent verschil in de melkprijs is op ons bedrijf negenduizend euro. Maar het is met cijfers net als met een kalf dat pas is geboren: je gaat pas over twee jaar het werkelijke rendement zien.” Wel zijn de scores reden geweest om de bedrijfsvoering al op details aan te passen. “We proberen de ruwvoerkwaliteit te verbeteren, zodat we op krachtvoer kunnen besparen. En het gras wat jonger te maaien.”

Meer weten over BAS Melkvee Plus? 

Meer over BAS Melkvee Plus

Annemiek Pelle

Annemiek Pelle

Marketing en Communicatie


Meer over Annemiek